W jaki sposób digitalizacja wpływa na dystrybucję?
Digitalizacja to jedno z najważniejszych zjawisk współczesnej gospodarki. Wpływa na niemal każdy sektor – od finansów, przez edukację, aż po logistykę i dystrybucję.
W obszarze dystrybucji – czyli dostarczania produktów od producenta do klienta – digitalizacja odgrywa rolę fundamentalną. To właśnie ona umożliwia skracanie czasu dostaw, lepsze zarządzanie zapasami, a przede wszystkim sprawia, że łańcuch dostaw staje się bardziej przejrzysty, elastyczny i odporny na zakłócenia.
Czym jest digitalizacja?
Digitalizacja to proces przekształcania tradycyjnych, wykonywanych przez lata działań w nowe, cyfrowe. W dystrybucji oznacza to wykorzystanie technologii informatycznych do zarządzania przepływem towarów, informacji i finansów w całym łańcuchu dostaw. Zamiast papierowych dokumentów – elektroniczne faktury, wspólne dla wszystkich partnerów biznesowych. Zamiast ręcznego planowania tras – algorytmy optymalizujące transport i zapewniające lepsze wykorzystanie pojazdów. Zamiast telefonów do magazynu – systemy śledzenia i identyfikowania przesyłek w czasie rzeczywistym. Zamiast subiektywnego rozmieszczania towaru w magazynie – cyfrowe systemy zarządzania, decydujące o miejscach lokowania jednostek ładunkowych. Zamiast ręcznego obliczania zapotrzebowania – analityka danych wspierana przez algorytmy sztucznej inteligencji.
Digitalizacja w dystrybucji
Dystrybucja opiera się na informacjach: co, gdzie, kiedy i jak ma zostać dostarczone. Tradycyjnie informacje te były przetwarzane ręcznie, czyli pracownicy magazynu korzystali z papierowych list, kierowcy otrzymywali telefoniczne instrukcje, a dane o stanach magazynowych aktualizowano z opóźnieniem. Poprzez wprowadzenie systemów informatycznych digitalizacja eliminuje opóźnienia i ryzyko błędów. Dane są automatycznie zbierane i przekazywane we właściwe miejsca.
Digitalizacja w dystrybucji wpływa na kilka obszarów. Do głównych korzyści należy zaliczyć między innymi:
- Wzrost przejrzystości łańcucha dostaw
Dzięki rozwiązaniom cyfrowym firmy są w stanie w czasie rzeczywistym monitorować informacje dotyczące m.in.:
- aktualnych stanów magazynowych,
- aktualnych statusów zamówień,
- aktualnej lokalizacji swoich pojazdów transportowych,
- możliwe staje się szacowanie czasów dostaw, z jak najwyższą dokładnością,
- możliwe jest reagowanie na niespodziewane opóźnienia, zatory drogowe, zakłócenia itp.
- Usprawnienie wymiany danych pomiędzy partnerami biznesowymi
W cyfrowej erze coraz bardziej popularne stają się platformy, na których wszyscy członkowie łańcucha dostaw, czyli producenci, dystrybutorzy, dostawcy, detaliczni sprzedawcy, kierowcy i inni mogą dzielić się posiadanymi informacjami w ustandaryzowany sposób. Wymiana informacji jest szybka, bezpieczna oraz odporna na błędy ludzkie, dzięki stosowaniu właściwego szyfrowania danych. Takie działania prowadzą między innymi do:
- wprowadzenia jednolitego, elektronicznego obiegu dokumentów za dostawy,
- automatycznego weryfikowania poprawności danych na fakturach,
- aktualizowania i informowania odbiorców o aktualnym statusie zamówień,
- posiadania pełnej historii operacji (wraz z dokładnymi lokalizacjami oraz godzinami).
- Zautomatyzowanie pracy magazynów
Magazyny są kluczowymi elementami całego łańcucha dostaw. To właśnie w nich przyjmowane, składowane, kompletowane oraz przygotowywane do wysyłki są wszystkie towary. Digitalizacja w bardzo dynamiczny sposób odmienia ten obszar, między innymi poprzez:
- wprowadzanie robotów magazynowych – służą one do przewożenia towarów pomiędzy strefami, do kompletowania oraz pakowania przesyłek; dzięki nim możliwe jest osiąganie wyższych wydajności oraz zmniejszanie czasów i kosztów procesów;
- implementację technologii identyfikacji towarów – takich, jak: RFID czy kody kreskowe (2D oraz 3D); RFID to chipy radiowe, które naklejone na przesyłkę „komunikują” się z czytnikami rozmieszczonymi w magazynie i informują o aktualnych zmianach położenia i stanów ilościowych; kody kreskowe potrafią zaś gromadzić coraz to większe ilości danych, a ich odczyt jest coraz szybszy; tradycyjne kody kreskowe to kody jednowymiarowe, kody 2D to np. QR kody, zaś kody 3D to kody QR, które mają również specjalne wysokości poszczególnych „kwadratów”;
- wdrażanie inteligentnych systemów zarządzania magazynem – aktualnie używane oprogramowania klasy WMS (ang. Warehouse Management Systems) uzupełniane są o dodatkowe możliwości dzięki systemom optymalizacyjnym oraz algorytmom sztucznej inteligencji; dzięki temu towary są w bardziej optymalny sposób składowane, pracownicy dostają jasne instrukcje dotyczące kompletacji i jej trasy oraz eliminuje się pomyłki.
- Optymalizowanie transportu
Nieodzowną częścią dystrybucji jest transport (zarówno samochodowy, jak i każdy inny), jednak nie jest to tylko sama czynność przewożenia, ale też planowanie tras, zarządzanie flotą czy też analiza wydajności sprzętu i ludzi. Te elementy również zaczyna przejmować cyfryzacja, poprzez stosowanie np.:
- monitorowania pojazdów – wykorzystuje się inteligentne lokalizatory GPS i czujniki, które są w stanie w sposób ciągły analizować dane dotyczące prędkości, zużycia paliwa, sposobu jazdy kierowcy czy śledzić aktualną pozycję;
- systemów TMS (ang. Transport Management Systems) – które dzięki silnikom optymalizacyjnym oraz algorytmom sztucznej inteligencji są w stanie planować trasy w oparciu o aktualne warunki (dane np. o zatorach drogowych pozyskiwane z sieci, lokalizacja samochodów z lokalizatorów GPS), redukować puste przejazdy, kontrolować czas jazdy i komunikować się z kierowcami, podając im wszystkie niezbędne dane potrzebne do pracy;
- nowoczesnych rozwiązań w logistyce ostatniej mili – ten obszar jest najbardziej bliski każdemu z nas – to właśnie w nim produkt trafia do odbiorcy finalnego; jest to najdroższy i najbardziej czasochłonny etap, zaś cyfryzacja jest w stanie wspomóc planowanie trasy kurierów, umożliwić śledzenie i zmianę miejsca dostawy czy też automatycznie powiadamiać klientów o dostawach.

Rys. 1. Optymalizacja transportu np. poprzez stosowanie GPS
Źródło: opracowanie własne
W tabeli poniżej zestawione zostały główne korzyści, jakie firmy dystrybucyjne mogą osiągnąć poprzez stosowanie zaawansowanych narzędzi cyfrowych oraz wyzwania i zagrożenia, jakie mogą się z tym również wiązać.
Tabela 1. Zalety i wady stosowania narzędzi cyfrowych
| Korzyści | Wyzwania i zagrożenia |
| Szybsze dostawy | Wysokie koszty wdrożenia nowych technologii i szkolenia pracowników |
| Większa przejrzystość | Bezpieczeństwo danych – zagrożenia wynikające z cyberataków |
| Niższe koszty | Integracja danych z różnych źródeł |
| Lepsze doświadczenia klienta końcowego | Duża ilość danych napływająca w czasie rzeczywistym |
| Większa wydajność | |
| Większa konkurencyjność |
Źródło: opracowanie własne
Podsumowanie
Digitalizacja radykalnie zmienia sposób funkcjonowania dystrybucji. Umożliwia lepsze zarządzanie informacją, automatyzację magazynów, optymalizację transportu oraz bardziej świadome podejmowanie decyzji. Procesy stają się szybsze, bardziej przejrzyste i efektywne. Dzięki digitalizacji przedsiębiorstwa są bardziej konkurencyjne, a klienci otrzymują produkty szybciej, taniej i z większą transparentnością procesu.
Digitalizacja niesie jednak wyzwania – od konieczności inwestycji, przez szkolenie pracowników, aż po zapewnienie bezpieczeństwa danych. Mimo to kierunek jest jednoznaczny: digitalizacja pozostaje kluczowym czynnikiem rozwoju i modernizacji współczesnej logistyki i dystrybucji.
Bibliografia
- https://goldap.org.pl/2024/01/cyfrowa-transformacja-w-logistyce-kluczowe-zmiany-i-korzysci/
- https://kpmg.com/xx/en/our-insights/ai-and-technology/supply-chain-trends-2024.html
- https://pitd.org.pl/pl/news/wplyw-technologii-na-rozwoj-transportu-i-logistyki
- https://srodkinabiznes.pl/strategia-dystrybucji-produktow-w-erze-cyfrowej
- https://www.dckap.com/blog/digital-transformation-in-logistics-and-distribution/
- https://www.euvic.com/pl/post/cyfryzacja-remedium-na-problemy-branzy-logistycznej/
- https://www.ifirma.pl/blog/12-przykladow-jak-technologia-zmienia-kanaly-dystrybucji/
- https://www.mckinsey.com/capabilities/operations/our-insights/digital-logistics-technology-race-gathers-momentum
Autor: mgr inż. Kamil Wysocki, Instytut Zarządzania, Wydział Organizacji i Zarządzania Politechniki Łódzkiej
Redakcja: dr inż. Barbara Galińska, Instytut Zarządzania, Wydział Organizacji i Zarządzania Politechniki Łódzkiej

